[UEH Through the Lenses of Time #9] Hai Thế Hệ, Một Giảng Đường
Từ tấm bằng đã ngả màu, những trang hồ sơ của một sinh viên Khóa 1 đến hành trình tiếp nối của người con sau 25 khóa học, câu chuyện của tác giả Thái Huy mở ra một lát cắt đặc biệt về chính hành trình của tác giả và người cha tại UEH – nơi một thế hệ đặt những viên gạch đầu tiên, và một thế hệ khác tiếp tục bước đi trên cùng một con đường, để rồi cả hai cùng gặp nhau ở một niềm tự hào.
Hai Thế Hệ, Một Giảng Đường
Tác giả: Cựu sinh viên Thái Huy, Khóa 25 – Lớp KH&ĐT 2, Khoa Kinh tế phát triển (nay là Khoa Kinh tế
Có những câu chuyện bắt đầu từ một tấm bằng. Không phải vì giá trị của tờ giấy ấy, mà bởi phía sau nó là cả một chặng đường của một con người, một gia đình và một thời đại. Trong ngăn tủ của gia đình tôi vẫn còn nguyên vẹn một bộ hồ sơ đã ngả màu theo năm tháng: Quyết định phân công công tác của Trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh năm 1980, Quyết định tiếp nhận của UBND tỉnh Thuận Hải, Đơn xin xét hết thời gian tập sự năm 1983, Quyết định công nhận hoàn thành tập sự của Ty Nông nghiệp Thuận Hải và cuối cùng là tấm bằng tốt nghiệp đại học cấp ngày 07 tháng 09 năm 1984.
Đó là hồ sơ của ba tôi – Thái Duy Tuấn, sinh viên Khóa 1 của Trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh.
Hai mươi lăm khóa sau, tôi bước vào cũng chính ngôi trường ấy.
Từ đó, câu chuyện của gia đình tôi gắn với UEH bằng một sợi dây rất đặc biệt.
Ba tôi – Khóa 1, những ngày đầu gian khó
Ba tôi sinh năm 1957 tại Thuận Hải, Ông thi đỗ vào Khóa 1, ngành Kinh tế nông nghiệp, hệ đại học dài hạn bốn năm của Trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh, một trong những khóa học đầu tiên của trường sau ngày đất nước thống nhất (Trường còn có 2 khóa A &B).
Khóa học ấy diễn ra trong bối cảnh đặc biệt của lịch sử khi Đất nước vừa bước ra khỏi chiến tranh, mọi nguồn lực đều dành cho công cuộc khôi phục kinh tế. Nhà nước cần đội ngũ cán bộ kinh tế để xây dựng các địa phương, nông trường, xí nghiệp và các cơ quan quản lý. Theo quy định lúc bấy giờ, sinh viên sau khi tốt nghiệp được phân công công tác ngay và phải trải qua hai năm tập sự, hưởng 85% lương, sau đó mới được xét cấp bằng tốt nghiệp chính thức. Đó là điều mà thế hệ sinh viên hôm nay rất khó hình dung.
Từ Giảng đường đến Nông trường
Trong bộ hồ sơ còn lưu giữ, tôi đọc được từng bước đi đầu tiên của ba mình sau ngày ra trường.
Ngày 18 tháng 11 năm 1980, Trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh ban hành quyết định điều động ông Thái Duy Tuấn đến nhận công tác tại Ủy ban Nhân dân tỉnh Thuận Hải. Ít lâu sau, ngày 23 tháng 12 năm 1980, UBND tỉnh Thuận Hải tiếp nhận và phân công ông về Nông trường Quốc doanh La Ngà. Từ một sinh viên vừa tốt nghiệp, ba tôi trở thành cán bộ kinh tế của một nông trường quốc doanh trong thời kỳ nền kinh tế còn vận hành theo cơ chế kế hoạch hóa tập trung. Đó là môi trường mà mọi kiến thức học được phải chuyển hóa ngay thành công việc thực tế. Không lâu sau, ông được giao nhiệm vụ tại phòng kế toán tài vụ và đến năm 1983 được bổ nhiệm làm Kế toán trưởng.
Trong lá đơn xin xét hết thời gian tập sự viết đầu năm 1983, ba tôi kể rất giản dị về quãng thời gian công tác của mình. Ông viết rằng trong thời gian làm việc luôn nỗ lực hoàn thành nhiệm vụ, phấn đấu trong công tác và đề nghị cơ quan xem xét công nhận hoàn thành thời gian tập sự để bổ sung hồ sơ nhận bằng tốt nghiệp. Không có những lời lẽ lớn lao, chỉ là vài dòng chữ mực xanh trên tờ giấy học trò đã úa vàng, nhưng chính những dòng chữ ấy khiến tôi cảm nhận rõ hơn tinh thần của một thế hệ.
Họ học để phục vụ đất nước – Ra trường là đi làm ngay. Tấm bằng không phải là điểm kết thúc mà là phần thưởng đến sau nhiều năm cống hiến. Ngày 07 tháng 09 năm 1984, Hiệu trưởng Trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh ký cấp bằng tốt nghiệp cho ba tôi. Điều đặc biệt là từ ngày thi tốt nghiệp đến ngày được cấp bằng đã tròn bốn năm.
Ngày nay, sinh viên hoàn thành khóa học chỉ vài tháng sau đã nhận bằng. Còn với thế hệ của ba tôi, việc cầm trên tay tấm bằng đại học là kết quả của cả một quá trình học tập, công tác và rèn luyện thực tế. Đó là một quy định của thời đại, nhưng cũng phản ánh quan niệm giáo dục lúc bấy giờ: người tốt nghiệp đại học phải chứng minh năng lực của mình trong thực tiễn trước khi được công nhận chính thức.
Những ký ức không chỉ nằm trong hồ sơ
Nếu câu chuyện chỉ dừng lại ở những quyết định, con dấu và tấm bằng, có lẽ đó chỉ là một hồ sơ lưu trữ. Điều làm tôi xúc động hơn là nhiều năm sau, ba tôi lại kể về chính quãng đời ấy bằng… thơ, Ông viết liên tiếp nhiều bài thơ, đó không phải là thơ để xuất bản nhưng nó chính là những mẩu hồi ký bằng thơ, Ông kể về ký túc xá thời bao cấp, về những bữa ăn với khoai mì, lúa mì, "canh toàn quốc", "nước mắm Đại Dương"; về những khoản học bổng ít ỏi. Về những câu chuyện vừa gian khó vừa hài hước mà chỉ những người từng sống trong thời ấy mới có thể kể bằng giọng nhẹ nhàng đến vậy. Điều làm tôi ấn tượng là trong tất cả những bài thơ ấy, không có sự than trách, chỉ có nụ cười của người đã đi qua khó khăn. Có lẽ đó cũng là phẩm chất đẹp của nhiều sinh viên Khóa 1, họ không coi gian khổ là điều đặc biệt – Đó đơn giản là cuộc sống.
Tôi – Khóa 25, tiếp nối trên cùng một con đường
Hai mươi lăm khóa sau, năm 1999, tôi bước vào cũng ngôi trường ấy, học ở Khoa Kinh tế Phát triển (nay là Khoa Kinh tế), hậu duệ của Khoa Kế hoạch và Khoa Công Nông năm xưa.
Cũng những dãy giảng đường ấy, cũng những con đường trong khuôn viên trường. Nhưng mọi thứ đã khác, Đất nước bước sang thời kỳ đổi mới, nền Kinh tế thị trường cơ bản đã hình thành. Do đó, Chương trình đào tạo phải thay đổi. Sinh viên có nhiều cơ hội lựa chọn nghề nghiệp hơn. Không còn chế độ phân công công tác. Không còn hai năm tập sự bắt buộc mới được nhận bằng. Con đường của chúng tôi ngắn hơn rất nhiều. Nhưng mỗi lần nhìn lại bộ hồ sơ của ba, tôi luôn tự nhắc mình rằng điều mình đang có hôm nay được xây dựng từ sự cố gắng của biết bao thế hệ đi trước. Nếu Khóa 1 góp phần đặt những viên gạch đầu tiên cho UEH thì từ các khóa sau là một phần trong giai đoạn nhà trường chuyển mình mạnh mẽ cùng công cuộc đổi mới của đất nước. Tính đến hôm nay là tròn 50 năm thành lập trường, điều này cho chúng ta thấy Đất nước và nền giáo dục đã đi một chặng đường dài như thế nào. Nếu ngày xưa, mỗi sinh viên tốt nghiệp là một "tài sản" được nhà nước phân công, điều động đến từng địa phương để góp sức xây dựng lại nền kinh tế hậu chiến, thì ngày nay, sinh viên kinh tế bước ra đời với nhiều lựa chọn hơn, môi trường cạnh tranh hơn, nhưng cũng đòi hỏi bản lĩnh và tri thức không kém phần vững vàng.
Hai thế hệ – Một niềm tự hào
Điều làm tôi hạnh phúc nhất không phải là hai cha con cùng học một trường mà là giữa hai thế hệ cách nhau một phần tư thế kỷ, chúng tôi đều mang trong mình niềm tự hào được là sinh viên UEH. Ba tôi thuộc thế hệ xây dựng nền móng, Tôi thuộc thế hệ tiếp nối.
Ngày nay, UEH đã trở thành một đại học đa ngành, hiện đại và hội nhập quốc tế. Nhìn lại chặng đường năm mươi năm phát triển của trường, tôi càng thấy những bộ hồ sơ cũ của ba mình không chỉ là kỷ vật của gia đình, đó còn là những mảnh ghép nhỏ trong lịch sử UEH. Những tờ giấy đã úa vàng ấy kể cho chúng ta biết các thể hệ sinh viên các khóa trước đã học tập như thế nào, được phân công công tác ra sao và vì sao có những người phải đợi bốn năm mới được cầm trên tay tấm bằng đại học, đó là những câu chuyện mà sách lịch sử đôi khi không ghi lại.
Lời kết
Nửa thế kỷ đã trôi qua kể từ ngày Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh được thành lập. Hàng trăm nghìn sinh viên đã trưởng thành từ nơi đây, mỗi người mang theo một câu chuyện. Gia đình tôi may mắn có hai câu chuyện nối tiếp nhau qua hai thế hệ, một người bắt đầu từ Khóa 1, một người tiếp bước ở Khóa 25, giữa Ba và tôi là hai mươi lăm khóa học, là những đổi thay của đất nước, của nền giáo dục và của chính UEH. Nhưng có một điều chưa bao giờ thay đổi. Đó là niềm tin rằng tri thức có thể làm nên tương lai.
Và cũng giống như những tấm bằng đã ngả màu theo năm tháng, giá trị của một ngôi trường không chỉ nằm ở những gì được trao trong ngày tốt nghiệp, mà còn nằm ở những con người được hình thành từ nơi ấy. Đối với gia đình tôi, UEH không chỉ là một trường đại học, đó là nơi đã viết nên hai chương đẹp của câu chuyện gia đình, cách nhau hai mươi lăm khóa học, nhưng cùng bắt đầu từ một giảng đường.
*Nội dung tác phẩm được giữ nguyên theo bản gốc nhằm tôn trọng góc nhìn, cảm xúc và thông điệp của tác giả.
💌 Hãy gửi lời chúc ngay tại https://wish.ueh.edu.vn/ để cùng UEH chinh phục kỷ lục Việt Nam "Đại học có nhiều lượt check in, gửi lời chúc nhất trên bản đồ thế giới" và Lan tỏa niềm tự hào Hành trình 50 năm Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh
UEH 50 Years: Through the Lenses of TimeLưu giữ ký ức các thế hệ UEHer, kiến tạo di sản 50 năm Hướng đến dấu mốc 50 năm (27/10/1976 – 27/10/2026), "UEH 50 năm – Những khung hình của Tri thức – Con người – Tương lai" là nơi hành trình nửa thế kỷ được kể lại bằng ký ức của chính cộng đồng UEHer – qua những câu chuyện, tấm ảnh, kỷ vật và dòng chia sẻ đã đi cùng bao thế hệ, trở thành những mảnh ghép vào bức tranh di sản chung của UEH. Song hành cùng chuỗi 22 hoạt động trọng điểm nhằm tái định vị và trao vai trò mới cho 08 giá trị di sản trên hành trình 50 năm UEH "Đoàn kết – Nghĩa tình – Tận tâm – Cộng đồng – Tiên phong – Kiến tạo – Bền vững – Quốc tế hóa", “Through the Lenses of Time” góp phần lan tỏa những giá trị ấy, kết nối quá khứ, hiện tại và tương lai qua chính trải nghiệm của cộng đồng UEHer trên hành trình 50 năm phát triển của UEH. Cùng đón chờ dấu mốc đặc biệt: Khám phá thêm: https://ueh50.ueh.edu.vn/ hoặc Booklet UEH 50 năm tại LINK.  |
Tin, ảnh: Công đoàn UEH, Ban Truyền thông và Phát triển đối tác
